SSG čoahkkanii Ohcejohkii muittašit 20-jagi bálgá. Dalle lea heivvolaš muittašit maid eará vuođđudanhistorjjáid. Máŋgasat eai soaitte diehtit ahte guovddášsearvvi leat vuođđudan dahje goit áigon vuođđudit juo 1971.
SSG lea vuođđuduvvon 20-jagi dassái. Muittašišgođiimet SSG vuođđudeami muttuid. Čoahkkaneimmet Ohcejohkii 1996 plánet SSG vuođđudeami. Ieš vuođđudančoahkkin dollojuvvui Anáris ja searvi registerejuvvui 1997.
Muhto guovddášsearvvi leat áigon vuođđudit jo 1970-logu álggus. Iskku-Ovllá muittašii mo sii áigo jo 1970 dahje 1971 vuođđudit guovddášsearvvi. Muhto manin?
Ođđa searvvi vuođđudeapmi vulggii sierramielatvuođas johtui danin, go Sámi Litto ii lean bovden guokte agibeaivelahtu iežas čoahkkimii ja Ovllá váiddii das. Ja de šattai nu ahte oassi Sámi Litto searvvi olbmuin mearridedje vuođđudit ođđa searvvi. Soabademiid maŋŋá muhtun ustitlaš báŋkohoavda fálai ahte jos váidagis luohpaduvvo, son ordne ja fuolaha ođđa guovddášsearvvi vuođđudangoluid. Ja nu šattai.
Guovddášsearvvi vuođđudančoahkkin dollojuvvui Roavvenjárggas. Ovllá mielde sii gerge čállit guovddášsearvái njuolggadusaid ja bovdet olbmuid vel čoahkkimii Anárii. Vuođđudanproseassa goit bisánii go vuoigatvuohtaministeriija gáibidii olu nuppástusaid čállojuvvon njuolggadusaide ja nie ášši bázii gaskan.
1970-logu álggus álggii Sámi parlameanta doaibmat ja geahččalanválggat dollojuvvojedje 1972. Das maŋŋá sápmelaččaid parlamentáralaš áššit ovdánedje ja viimmat Sámediggi ásahuvvui 1995. Dalle ledje juohke Davviriikkas iežas Sámediggi ja badjánii gažaldat, leago šat parlameanta rivttes ovddasteaddji Sámiráđis. Sámiráđđi lea váldoservviid ovttasbargosearvi, ii parlameanttaid.
Jagis 1996 guovddášsearvái lei fas dárbu, vai Suoma beale sámiid ovddastus ordnašuvva Sámiráđis.
Murmanskka sámekonferensii 1996 serve sihke Sámi parlameantta ovddasteaddjit go SSG ovddasteaddjit. Sámi parlameanta ovddastii Suoma beale sápmelaččaid Sámiráđis jahkái 1998. Sirdásanáiggi maŋŋá Girona sámekonfereansa jagis 2000 dohkkehii SSG iežas miellahttosearvin. SSG nammadii iežas ovddasteaddjiid vuosttas geardde Girona sámekonfereanssas.